Jurnal haqida

Tahririyat siyosati

Jurnal: «Sportda ilmiy tadqiqotlar» (ingl. "Sports Scientific Research"; rus. "Научные исследования в спорте")
ISSN XXXX-XXXX (Online) · Ochiq foydalanish · Ikki tomonlama yopiq (qo'sh-ko'r) taqriz · O'zbekistonda nashr etiladi

1. Jurnal haqida

Yo'nalish va qamrov

«Sportda ilmiy tadqiqotlar» — sport fanlari va inson harakati fanlarining butun spektri bo'yicha bilimlarni rivojlantirishga bag'ishlangan, taqrizdan o'tadigan ochiq foydalanishdagi ilmiy jurnal. Jurnal O'zbekiston, Markaziy Osiyo va butun dunyo tadqiqotchilari, shifokorlari, murabbiylari hamda jismoniy tarbiya mutaxassislari tomonidan tayyorlangan original tadqiqotlar, tizimli sharhlar va dalilga asoslangan amaliy hisobotlar uchun xalqaro maydon taqdim etadi.

Jurnalning vazifasi — qat'iy, takrorlanuvchan va axloqiy jihatdan to'g'ri o'tkazilgan tadqiqotlarni nashr etish orqali sport, jismoniy tarbiya va sog'liqni saqlashning ilmiy asosini mustahkamlash hamda ushbu tadqiqotlarni moliyaviy va boshqa to'siqlarsiz jahon hamjamiyatiga bepul yetkazishdir.

Maqsadlar

Sport va jismoniy mashqlar fanlari nazariyasi va amaliyotini rivojlantiradigan yuqori sifatli original tadqiqotlarni nashr etish.
Laboratoriya ilmini amaliy murabbiylik, klinik va pedagogik amaliyot bilan bog'lash.
Milliy va mintaqaviy sport fanlari ilmiy hamjamiyatini rivojlantirish hamda uni xalqaro ilmiy makonga integratsiya qilishga ko'maklashish.
Ilmiy halollik, shaffoflik va takrorlanuvchanlikning xalqaro standartlarini qo'llab-quvvatlash.

Mavzuiy qamrov

Jurnal quyidagi (biroq ular bilan cheklanmagan) yo'nalishlardagi qo'lyozmalarni qabul qiladi:

Sport fani va inson faoliyati — mashg'ulot nazariyasi, testlash va monitoring, iste'dodlarni aniqlash va rivojlantirish.
Jismoniy tarbiya va pedagogika — o'quv dasturlari, harakatni o'rganish, maktab va umrbod jismoniy faollik.
Sport tibbiyoti — jarohatlarning oldini olish va davolash, sport kardiologiyasi, sport travmatologiyasi, sportga qaytish.
Jismoniy mashqlar fiziologiyasi — bioenergetika, yurak-nafas va nerv-mushak moslashuvi, muhit va baland tog'lik fiziologiyasi.
Sport biomexanikasi — harakat tahlili, kinetika va kinematika, sport anjomlari va texnikasi.
Sport mashg'uloti nazariyasi va metodikasi — davrlashtirish, yuklamani boshqarish, texnik-taktik tayyorgarlik.
Sport psixologiyasi — motivatsiya, ruhiy ko'nikmalar, farovonlik va natijaga erishish psixologiyasi.
Adaptiv va paralimpiya sporti — tasniflash, natijadorlik va inklyuziya.
Jismoniy reabilitatsiya va kinezoterapiya — davolovchi jismoniy tarbiya, fizioterapiya va tiklanish.

Davriyligi, noshir va til siyosati

Davriyligi: choragiga bir marta (yiliga to'rt son) chiqadi; qabul qilingan maqolalar son shakllanguncha onlayn tarzda oldindan (Advance Articles) ham e'lon qilinadi (uzluksiz nashr).
ISSN: ISSN XXXX-XXXX (Online).
Noshir: [noshir / ta'sischi tashkilot nomini kiriting], O'zbekiston.
Tillar: jurnal qo'lyozmalarni ingliz, rus va o'zbek tillarida qabul qiladi va nashr etadi. Har bir maqola to'liq matn tilidan qat'i nazar, sarlavha, annotatsiya va kalit so'zlarni uchala tilda o'z ichiga olishi shart. Xalqaro indekslash uchun ingliz tilidagi metama'lumotlar majburiy.
Foydalanish va litsenziyalash: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida ochiq foydalanish. Hozircha maqolani qayta ishlash to'lovi (APC) olinmaydi.
Indekslash maqsadlari: jurnal Scopus (Content Selection & Advisory Board), Web of Science, DOAJ va Crossref standartlariga muvofiq rivojlantiriladi hamda ICMJE va COPE tavsiyalariga amal qiladi.

2. Tahririyat siyosatining umumiy sharhi

Barcha tahririy qarorlar faqat ishning ilmiy ahamiyati, ishonchliligi, originalligi va dolzarbligiga hamda uning jurnal yo'nalishiga mosligiga qarab qabul qilinadi. Qarorlarga mualliflarning millati, etnik kelib chiqishi, jinsi, diniy yoki siyosiy qarashlari, ish joyi, ilmiy maqomi yoki tijoriy manfaatlar hech qachon ta'sir qilmaydi. Bosh muharrir jurnal mazmuni va nashr muddatlari uchun to'liq vakolat va mas'uliyatga ega.

Bo'limlar bo'yicha siyosat

Original maqolalar — original empirik (tajribaviy, kuzatuvchi yoki amaliy) tadqiqotlarning to'liq hisobotlari. Ikki tomonlama yopiq taqrizdan o'tadi. Tuzilmali annotatsiya (300 so'zgacha) talab qilinadi.
Sharh maqolalari — tizimli sharhlar va meta-tahlillar (PRISMA bo'yicha), shuningdek tanqidiy nazariy sharhlar. Taqriz qilinadi.
Qisqa xabarlar — dastlabki yoki tor yo'nalishli natijalarning qisqa hisobotlari. Taqriz qilinadi.
Klinik holatlar — aniq amaliy xulosalarga ega klinik, reabilitatsion yoki amaliy hisobotlar; nashrga oid xabardor rozilik talab qilinadi. Taqriz qilinadi.
Metodik va o'lchov ishlari — testlar, asboblar va protokollarning validligi va ishonchliligini o'rganish. Taqriz qilinadi.
Tahririy maqolalar va sharhlar — taklif asosida; tahririy taqrizdan o'tadi.
Tahririyatga xatlar — nashr etilgan maqolalar yuzasidan ilmiy yozishma; tahririy taqriz, mualliflarga javob berish huquqi bilan.

Nashr davriyligi

Yiliga to'rt son (choragiga bir) nashr etiladi. Qabul qilish va tarqatish o'rtasidagi muddatni qisqartirish uchun taqrizdan o'tgan va qabul qilingan qo'lyozmalarga raqamli obyekt identifikatori (DOI, Crossref) beriladi va ular raqamlangan songa kiritilishidan oldin iqtibos keltiriladigan oldindan maqolalar sifatida onlayn nashr etiladi.

3. Taqriz (peer review) jarayoni

Jurnal qat'iy ikki tomonlama yopiq (qo'sh-ko'r) taqrizni qo'llaydi: mualliflar va taqrizchilarning shaxsi taqriz davomida o'zaro yashiriladi. Shu sababli mualliflar alohida sarlavha varag'i bilan birga to'liq anonimlashtirilgan qo'lyozma faylini (mualliflar ismlari, mansubliklari, minnatdorchiliklar, moliyalashtirish ma'lumotlari va shaxsni oshkor qiluvchi havolalar olib tashlangan yoki yashirilgan holda) taqdim etishlari shart.

Bosqichma-bosqich tartib

1. Taqdim etish va dastlabki tekshiruv. Tahririyat yo'nalishga mosligini, to'liqligini, rasmiylashtirishni, axloqiy hujjatlarni va anonimlashtirishni tekshiradi hamda qo'lyozmani o'xshashlik/plagiatga tekshiradi.
2. Tahririy saralash (dastlabki ko'rib chiqish). Bosh muharrir yoki mas'ul muharrir originallik, metodologik asoslilik va moslikni baholaydi. Yo'nalishdan tashqari yoki chegaradan past qo'lyozmalar tashqi taqrizsiz rad etilishi mumkin.
3. Taqrizchilarni tayinlash. Kamida ikkita mustaqil ekspert taklif etiladi. Taqrizchilar soha bo'yicha malakasi va manfaatlar to'qnashuvi yo'qligiga ko'ra tanlanadi; ular mualliflar bilan bir tashkilotda ishlamasligi kerak.
4. Taqriz. Taqrizchilar ahamiyati, originalligi, tadqiqot dizayni, statistik va metodologik qat'iyligi, axloqiyligi, ravshanligi va xulosalarning asosliligini baholab, konstruktiv izohlar bilan maxfiy tavsiyalar taqdim etadi.
5. Birinchi qaror. Mas'ul muharrir taqrizlarni umumlashtirib, qarorni mas'ul muallifga yetkazadi.
6. Qayta ishlash. Mualliflar har bir izohga alohida javob xati bilan qayta ishlangan qo'lyozmani taqdim etadi. Qayta ishlangan variant avvalgi taqrizchilarga qaytarilishi mumkin.
7. Yakuniy qaror. Bosh muharrir yoki vakolatli bo'lim muharriri tomonidan qabul qilinadi.
8. Nashrga tayyorlash. Qabul qilingan qo'lyozmalar muharrirlik-korrektura, sahifalash bosqichlaridan o'tadi, DOI oladi va nashr etiladi.

Taxminiy muddatlar

Dastlabki tahririy saralash: taqdim etilgandan so'ng 7–10 kun ichida.
Taqriz bo'yicha birinchi qaror: odatda 6–8 hafta ichida.
Muallif qayta ishlash muddati: odatda 3–4 hafta (so'rov bo'yicha uzaytiriladi).
Qabuldan onlayn nashrgacha: 3–4 hafta ichida.

Bu muddatlar maqsadli bo'lib, murakkab qo'lyozmalar yoki taqrizchilarning bandligi ularni uzaytirishi mumkin. Mualliflar holat haqida xabardor qilinadi.

Qaror turlari

Qabul qilish — taqdim etilgan holda yoki kichik tahririy o'zgartishlar bilan nashrga yaroqli.
Kichik qayta ishlash — asosan maqbul; kichik aniqlashtirish yoki tuzatishlar talab qilinadi.
Katta qayta ishlash — jiddiy kamchiliklar bartaraf etilishi kerak; qayta ishlangan qo'lyozma qaytadan taqriz qilinadi.
Rad etish va qayta taqdim etish imkoni bilan — joriy holatda maqbul emas, biroq jiddiy qayta ishlangan tadqiqot yangi qo'lyozma sifatida taqdim etilishi mumkin.
Rad etish — jurnal uchun mos emas.

Taqrizchi xulqi: taqrizchilar qo'lyozmalar maxfiyligini saqlashi, e'lon qilinmagan ma'lumotlardan shaxsiy manfaat uchun foydalanmasligi, manfaatlar to'qnashuvini bildirishi va zarur hollarda taqrizdan bosh tortishi, shuningdek obyektiv, asosli va hurmatli baho berishi shart. Jurnal taqrizchilarning muhim hissasini e'tirof etadi va taqrizchilarga minnatdorchilik e'lon qilishi mumkin.

4. Nashr etikasi va noqonuniy amaliyotga qarshi bayonot

Jurnal nashr etikasining eng yuqori standartlariga sodiq bo'lib, COPE asosiy amaliyotlari, DOAJ shaffoflik va yaxshi amaliyot tamoyillari hamda ICMJE tavsiyalariga amal qiladi. Nashr jarayonidagi barcha ishtirokchilar ushbu axloqiy majburiyatlarni qabul qiladi.

Muharrirlarning majburiyatlari

Qaysi qo'lyozmalar nashr etilishini ishonchlilik va ahamiyatga qarab, kamsitishsiz va tijoriy ta'sirsiz hal qilish.
Barcha taqdim etilgan materiallarning maxfiyligini va ikki tomonlama yopiq jarayonning yaxlitligini ta'minlash.
Manfaatlar to'qnashuvi bo'lgan qo'lyozmalardan chetlanish va ularning adolatli, mustaqil ko'rib chiqilishini ta'minlash.
Axloqiy da'volarga COPE algoritmlari bo'yicha o'z vaqtida javob berish hamda zarurat tug'ilganda tuzatish, aniqlik kiritish, maqolani qaytarish va uzr e'lon qilishga tayyor bo'lish.

Taqrizchilarning majburiyatlari

Tahririy qarorlarga ko'maklashish va o'z vaqtida, obyektiv hamda konstruktiv taqriz orqali mualliflarga ishini yaxshilashda yordam berish.
Barcha materiallarni maxfiy saqlash hamda taqrizdan so'ng qo'lyozmalarni yo'q qilish yoki qaytarish.
Iqtibos keltirilmagan muhim ishlarni aniqlash va muharrirlarni jiddiy o'xshashlik, plagiat yoki axloqiy muammo haqida ogohlantirish.
Manfaatlar to'qnashuvi bo'lganda taqrizdan bosh tortish.

Mualliflarning majburiyatlari

Bajarilgan ishning aniq bayonini va uning ahamiyatini obyektiv muhokamasini taqdim etish; ma'lumotlarni to'qib chiqarish va soxtalashtirish jiddiy qoidabuzarlikdir.
Ishning to'liq original ekanligini ta'minlash, boshqalarning ishlariga to'g'ri iqtibos keltirish va ko'chirilgan materiallar uchun ruxsat olish.
Bitta qo'lyozmani bir vaqtda bir nechta jurnalga taqdim etmaslik va ortiqcha yoki takroriy ishlarni nashr etmaslik.
Muhim hissa qo'shgan barchaning muallif sifatida ko'rsatilishini, barcha mualliflar yakuniy variantni ma'qullashini va uning uchun mas'uliyat olishini hamda haqli hissador tushib qolmasligini ta'minlash (quyida «Mualliflik»ga qarang).
Moliyalashtirishning barcha manbalarini va har qanday manfaatlar to'qnashuvini oshkor qilish.
Nashrdan so'ng aniqlangan muhim xatolik haqida muharrirni zudlik bilan xabardor qilish va uni tuzatish yoki maqolani qaytarishda hamkorlik qilish.

Noshirning majburiyatlari

Tahririy mustaqillikni himoya qilish va tijoriy yoki siyosiy manfaatlarning tahririy qarorlarga ta'sir qilmasligini ta'minlash.
Ilmiy merosning yaxlitligi va doimiy mavjudligini ta'minlash uchun zarur infratuzilma, raqamli saqlash va yordamni ta'minlash.

Mualliflik

Mualliflik ICMJE mezonlariga asoslanadi: g'oya/dizayn yoki ma'lumotlarni olish/tahlil/talqin qilishga muhim hissa; qo'lyozmani yozish yoki tanqidiy qayta ishlash; nashr etiladigan variantni yakuniy ma'qullash; ishning barcha jihatlari uchun javobgarlikka rozilik. Barcha mezonlarga javob bermaydigan hissadorlar «Minnatdorchilik» bo'limida ko'rsatiladi. Taqdim etilgandan keyin mualliflik tarkibini o'zgartirish barcha mualliflarning yozma roziligini talab qiladi. Jurnal «taklif etilgan», «sovg'a» va «soya» muallifligiga yo'l qo'ymaydi.

Manfaatlar to'qnashuvi

Barcha mualliflar ishga ta'sir qilishi mumkin deb qabul qilinadigan moliyaviy va nomoliyaviy aloqalarni oshkor qilishi shart. Ular bo'lmasa, tegishli bayonot talab qilinadi. Xuddi shu majburiyat taqrizchilar va muharrirlarga ham taalluqli.

Ma'lumotlar va takrorlanuvchanlik

Mualliflar xom ma'lumotlarni saqlashi, asosli so'rov bo'yicha taqdim etishi va imkon qadar ularni tan olingan repozitoriylarga joylashtirishi kutiladi. Har bir tadqiqot maqolasida ma'lumotlar mavjudligi to'g'risidagi bayonot majburiy (13-bo'limga qarang).

Qoidabuzarlik, tuzatishlar, qaytarishlar va apellyatsiyalar

Qoidabuzarlik haqidagi ayblovlar — plagiat, ma'lumotlarni to'qish yoki soxtalashtirish, tasvirlarni manipulyatsiya qilish, takroriy yoki ortiqcha nashr, oshkor qilinmagan manfaatlar to'qnashuvi va noaxloqiy tadqiqot o'tkazish — qachon aniqlanishidan qat'i nazar, COPE tavsiyalari asosida tekshiriladi. Mualliflarga tushuntirish berish imkoni beriladi. Natijalarga ko'ra tuzatish, xavotir bildirish yoki maqolani qaytarish qo'llanilishi mumkin. Tuzatishlar halol xatolarga, qaytarish esa ishonchsiz yoki noaxloqiy ishlarga taalluqli bo'lib, bog'langan tushuntirish xabari bilan rasmiylashtiriladi, original esa aniq belgi bilan saqlanadi. Apellyatsiyalar 11-bo'limda ko'rib chiqiladi.

5. Ochiq foydalanish siyosati

«Sportda ilmiy tadqiqotlar» — to'liq ochiq foydalanishdagi jurnal. Barcha maqolalar nashr etilishi bilanoq obuna, ro'yxatdan o'tish yoki to'lovsiz onlayn bepul mavjud bo'ladi (ochiq foydalanishning Budapesht tashabbusi ta'rifiga muvofiq).

Barcha mazmun Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi ostida nashr etiladi; bu original to'g'ri iqtibos keltirilgani sharti bilan istalgan vositada cheksiz foydalanish, tarqatish va takror ishlab chiqarishga ruxsat beradi.
O'z-o'zini arxivlash: mualliflar maqolasining istalgan variantini — taqdim etilgan, qabul qilingan va yakuniy nashr etilgan (yozuv variantini) — embargosiz institutsional yoki mavzuiy repozitoriylarga, shaxsiy va institutsional saytlarga hamda ilmiy tarmoqlarga joylashtirishi va tarqatishi mumkin, agar nashr etilgan variantga DOI orqali havola berilsa.
Jurnal DOAJ shaffoflik va yaxshi amaliyot tamoyillariga amal qiladi va DOAJ ga kiritilishga intiladi.
O'quvchilarga to'liq matnlarni o'qish, yuklab olish, nusxa ko'chirish, tarqatish, chop etish, izlash, ularga havola qilish va matn hamda ma'lumotlarni intellektual tahlil qilish huquqi beriladi.

6. Mualliflik huquqi va litsenziyalash

Mualliflar o'z ishlariga mualliflik huquqini to'liq saqlab qoladi va jurnalga maqolani yozuv varianti sifatida nashr etish litsenziyasini beradi.
Maqolalar CC BY 4.0 litsenziyasi ostida tarqatiladi. Ushbu litsenziya bo'yicha foydalanuvchilar tegishli mualliflik ko'rsatilishi, litsenziyaga havola berilishi va o'zgartirishlar kiritilganligi ko'rsatilishi sharti bilan materialni har qanday maqsadda, jumladan tijoriy maqsadda, erkin tarqatishi (nusxalash va istalgan vositada takror joylashtirish) va moslashtirishi (o'zgartirish, qayta ishlash va asos qilib olish) mumkin.
Mualliflik huquqini noshirga o'tkazish talab qilinmaydi.
Mualliflar uchinchi shaxslarning mualliflik huquqi bilan himoyalangan materiallarini (rasmlar, jadvallar, keng iqtiboslar) takror ishlatishga ruxsat olish va manbaga to'g'ri havola qilish uchun javobgardir.
Har bir nashr etilgan maqolada mualliflik huquqi qatori bo'lishi kerak: «© [Yil] Muallif(lar). [Noshir] tomonidan nashr etilgan. Bu CC BY 4.0 litsenziyasi ostidagi ochiq foydalanishdagi maqola».

7. Plagiat va o'xshashlikni tekshirish siyosati

Jurnal qat'iy plagiatga qarshi siyosat yuritadi. Har bir kelib tushgan qo'lyozma taqrizdan oldin va zarur hollarda taqriz davomida tan olingan o'xshashlikni aniqlash dasturi (masalan, iThenticate/Crossref Similarity Check yoki ekvivalent) yordamida tekshiriladi.

O'xshashlikni talqin qilish

O'xshashlik hisoboti muharrirlar tomonidan kontekstda talqin qilinadi; faqat raqamli ko'rsatkich qarorni belgilamaydi. Yo'riqnoma sifatida: umumiy o'xshashlik 20%dan ortiq yoki bitta manbadan 5%dan ortiq bo'lishi (to'g'ri rasmiylashtirilgan iqtiboslar, adabiyotlar ro'yxati va standart metodik iboralar bundan mustasno) tahririy tekshiruvni keltirib chiqaradi.
Matn, natijalar yoki g'oyalarni manba ko'rsatmasdan so'zma-so'z ko'chirish — foizidan qat'i nazar — plagiat deb hisoblanadi.
O'z-o'zini plagiat qilish (matnni qayta ishlatish) va bitta tadqiqotni bir nechta maqolaga bo'lish taqiqlanadi.

Jazolar

Nashrdan oldin: nomaqbul o'xshashlikdagi qo'lyozmalar qayta ishlashga qaytariladi yoki rad etiladi; jiddiy holatlar mualliflarning tashkilotlariga xabar qilinadi.
Nashrdan keyin: tasdiqlangan plagiat COPE tartiblariga muvofiq tuzatish yoki maqolani qaytarishga olib keladi.
Plagiat yoki boshqa qoidabuzarlikda aybdor deb topilgan mualliflar ma'lum muddatga jurnalga taqdim etish huquqidan mahrum etilishi, soavtorlar va tashkilotlar esa xabardor qilinishi mumkin.

8. Arxivlash siyosati

Jurnal o'z mazmunini doimiy saqlash va uzoq muddatli mavjudligini ta'minlashga sodiq. Raqamli saqlash quyidagi vositalar orqali ta'minlanadi:

PKP saqlash tarmog'i (PKP PN): jurnal mazmunini OJS jurnallarini saqlaydigan taqsimlangan «qorong'i» arxiv — PKP PN ga joylaydi.
LOCKSS va CLOCKSS: jurnalning OJS tizimi LOCKSS va CLOCKSS taqsimlangan arxivlash tizimlarini qo'llab-quvvatlaydi, bu ishtirokchi kutubxonalarga saqlash va tiklash uchun doimiy arxivlar yaratishga imkon beradi.
Doimiy identifikatorlar: har bir maqolaga DOI (Crossref) beriladi, bu barqaror doimiy havolalar va topilishni ta'minlaydi.
Mahalliy va institutsional arxivlash: noshir xavfsiz zaxira nusxalarni yuritadi, mualliflarga esa o'z-o'zini arxivlash tavsiya etiladi (5-bo'limga qarang).

Jurnal nashri to'xtatilsa, joylashtirilgan mazmun ushbu arxiv tarmoqlari orqali saqlanган va foydalanish uchun ochiq bo'lib qoladi.

9. Mualliflardan olinadigan to'lovlar / maqolani qayta ishlash to'lovi

«Sportda ilmiy tadqiqotlar» jurnalida nashr etish hozircha bepul. Jurnal mualliflardan hech qanday bosqichda maqolani qayta ishlash to'lovi (APC), taqdim etish to'lovi, sahifa to'lovi, rangli chop etish to'lovi yoki boshqa yig'imlarni olmaydi. O'quvchilar ham mazmundan foydalanish uchun hech narsa to'lamaydi. Jurnal ta'sischi/noshir tashkilot tomonidan moliyalashtiriladi. Kelajakda biror to'lov siyosati joriy etilsa, bu haqda shaffof va oldindan e'lon qilinadi hamda bu hech qachon taqriz natijalariga ta'sir qilmaydi; taqriz har qanday moliyaviy mulohazalardan mustaqil bo'lib qoladi.

10. Maxfiylik to'g'risidagi bayonot

Jurnal sayti va tahririy tizimiga kiritilgan ismlar, elektron pochta manzillari, mansubliklar va boshqa shaxsiy ma'lumotlar faqat jurnalning e'lon qilingan maqsadlari uchun — taqdimotni boshqarish, taqriz, nashr, indekslash hamda mualliflar, taqrizchilar va o'quvchilar bilan aloqa — ishlatiladi va boshqa maqsadlar uchun yoki uchinchi shaxslarga taqdim etilmaydi.

Shaxsiy ma'lumotlar qonuniy, adolatli va shaffof tarzda qayta ishlanadi hamda xavfsiz saqlanadi.
Taqrizchilarning shaxsi ikki tomonlama yopiq jarayon doirasida himoyalanadi.
Maqola bilan nashr etiladigan mualliflar aloqa ma'lumotlari (masalan, mas'ul muallif e-poчtasi, ORCID, mansublik) ilmiy muloqot uchun zarur bo'lgan hajm bilan cheklanadi va CC BY nashr yozuvining qismi sifatida ommaga ochiq bo'ladi.
Xizmatni yaxshilash uchun jamlangan foydalanish statistikasi to'planishi mumkin; ma'lumotlar sotilmaydi.
Shaxslar tahririyatga murojaat qilib, nashr etilgan ilmiy yozuvning yaxlitligi hisobga olingan holda o'z shaxsiy ma'lumotlaridan foydalanish, ularni tuzatish yoki o'chirishni so'rashi mumkin.

11. Shikoyatlar, apellyatsiyalar, tuzatishlar, qaytarishlar va olib tashlashlar

Shikoyatlar va apellyatsiyalar

Tahririy qaror tushunmovchilik yoki xatoga asoslangan deb hisoblagan mualliflar apellyatsiya berishi mumkin. Apellyatsiya tahririyatga yozma ravishda, bosh muharrir nomiga, taqrizchilar va muharrirlarning izohlariga batafsil punktma-punkt javob va aniq asoslash bilan taqdim etiladi. Bosh muharrir (yoki bevosita ishtirok etmagan katta muharrir) ishni qayta ko'rib chiqadi; qo'shimcha ekspert xulosasi jalb qilinishi mumkin. Apellyatsiya bo'yicha qaror yakuniy. Tahririy jarayon, xulq yoki etikaga oid shikoyatlar tez, maxfiy va COPE tavsiyalariga muvofiq ko'rib chiqiladi; hal etilmasa, noshirga yetkazilishi mumkin.

Tuzatishlar

Yozuvga ta'sir qiluvchi, biroq natijalar ishonchliligiga ta'sir qilmaydigan halol xatolar tuzatish (Erratum/Corrigendum) xabari orqali tuzatiladi; u original maqola bilan ikki tomonlama bog'lanadi va maqolaning o'zi mavjud bo'lib qoladi.

Xavotir bildirish

Nashr etilgan maqola yaxlitligi yuzasidan asosli, biroq isbotlanmagan xavotir bo'lganda muharrirlar tekshiruv davomida xavotir bildirishi mumkin.

Maqolani qaytarish (retraksiya)

Natijalar isbotlanadigan darajada ishonchsiz bo'lsa (xato yoki qoidabuzarlik tufayli), plagiat, noaxloqiy tadqiqot yoki takroriy nashr bo'lsa, shuningdek jiddiy oshkor qilinmagan manfaatlar to'qnashuvi bo'lsa, maqolalar qaytariladi. Aniq belgilangan, bepul mavjud qaytarish xabari sababni tushuntiradi; original «Qaytarilgan» belgisi bilan saqlanadi. Qaytarish COPE yo'riqnomasiga muvofiq amalga oshiriladi.

Olib tashlashlar

Mualliflar qo'lyozmani qabul qilinishidan oldin olib tashlashni so'rashi mumkin. Yozuv varianti qabul qilinib nashr etilgach, maqolalarni shunchaki olib tashlab bo'lmaydi; masalalar yuqoridagidek tuzatish yoki qaytarish orqali hal qilinadi. Songa kiritilishidan oldin fundamental xatolar aniqlangan oldindan maqolalar (Advance Articles) tushuntirish xati bilan olib tashlanishi mumkin.

12. Manfaatlar to'qnashuvi va moliyalashtirishni oshkor qilish

Tadqiqotning kelib chiqishi va mustaqilligi haqida shaffoflik ishonch uchun zarur. Barcha mualliflar adabiyotlar ro'yxatidan oldin manfaatlar to'qnashuvi to'g'risidagi bayonot va moliyalashtirish to'g'risidagi bayonotni kiritishi shart.

Manfaatlar to'qnashuvi moliyaviy aloqalarni (ish bilan bandlik, konsalting, gonorarlar, aksiyaga egalik, haq to'lanadigan ekspert xulosalari, patentlar, ishlab chiqaruvchilar tomonidan asbob yoki qo'shimchalar berilishi) va nomoliyaviy aloqalarni (shaxsiy, akademik, institutsional) o'z ichiga oladi, ularni oqilona o'quvchi ahamiyatli deb hisoblashi mumkin. Ular bo'lmasa, mualliflar «Mualliflar manfaatlar to'qnashuvi yo'qligini bildiradi» deb ko'rsatishi shart.
Moliyalashtirish to'g'risidagi bayonot moliyaviy va moddiy qo'llab-quvvatlashning barcha manbalarini, tegishli hollarda grant raqamlari bilan nomlashi va homiyning (agar bo'lsa) tadqiqot dizayni, ma'lumot to'plash, tahlil, talqin va nashr qarorida rolini tavsiflashi kerak. Tashqi moliyalashtirish bo'lmagan bo'lsa, bu ko'rsatiladi.
Homiylik, jumladan sport federatsiyalari, klublar yoki asbob/qo'shimcha ishlab chiqaruvchilari tomonidan, oshkor qilinishi shart; homiylar natijalarning talqini yoki bayonini nazorat qila olmaydi.
Muharrirlar va taqrizchilar manfaatlar to'qnashuvi bo'lganda chetlanishi shart.

13. Ma'lumotlar mavjudligi va ilmiy halollik (sportda inson ishtirokidagi tadqiqotlar)

Ko'plab sport-ilmiy tadqiqotlar inson ishtirokini — sportchilar, bemorlar, o'quvchilar va bolalarni — o'z ichiga olgani sababli jurnal qat'iy axloqiy talablarni qo'llaydi.

Axloqiy tasdiq

Inson ishtirokidagi barcha tadqiqotlar tegishli tarzda tuzilgan etika qo'mitasi yoki institutsional nazorat kengashi tomonidan tasdiqlangan bo'lishi, tasdiqlovchi organ nomi va protokol/tasdiq raqami «Metodlar» bo'limida ko'rsatilishi shart.
Tadqiqotlar Xelsinki deklaratsiyasi (Jahon tibbiyot assotsiatsiyasi) tamoyillariga va O'zbekistonning amaldagi qonunchiligiga muvofiq bo'lishi kerak.
Hayvonlar ishtirokidagi tadqiqotlar tegishli farovonlik normalariga muvofiq bo'lishi va tasdiqlanishi kerak.

Xabardor rozilik

Barcha ishtirokchilardan (yoki voyaga yetmaganlar uchun ota-ona/qonuniy vakillardan, o'rinli bo'lsa voyaga yetmaganning ham roziligi bilan) yozma xabardor rozilik olinishi shart, jumladan ishtirok etishga va anonimlashtirilgan ma'lumotlarni nashr etishga rozilik.
Har qanday tanib olinadigan ishtirokchi uchun (masalan, rasmlar, videolar yoki holat tavsiflarida) nashr etishga aniq yozma rozilik majburiy.
Ishtirokchilarning maxfiyligi va anonimligi barcha bosqichlarda himoyalanishi kerak.

Ro'yxatga olish va hisobot standartlari

Klinik sinovlar tan olingan ommaviy reyestrda oldindan ro'yxatdan o'tkazilishi va ro'yxatga olish raqami ko'rsatilishi kerak.
Mualliflarga tan olingan hisobot standartlariga amal qilish tavsiya etiladi (sinovlar uchun CONSORT, kuzatuv tadqiqotlari uchun STROBE, tizimli sharhlar uchun PRISMA, holat tavsiflari uchun CARE).

Ma'lumotlar mavjudligi to'g'risidagi bayonot

Har bir tadqiqot maqolasi ma'lumotlar mavjudligi to'g'risidagi bayonotni o'z ichiga olishi shart, unda asosdagi ma'lumotlarga qanday va qay tarzda kirish mumkinligi tavsiflanadi (masalan: «Ushbu tadqiqot xulosalarini tasdiqlovchi ma'lumotlar asosli so'rov bo'yicha mas'ul muallifdan olinishi mumkin» yoki repozitoriy nomi va raqam/DOI). Ma'lumotlar ulashilmasa (masalan, ishtirokchilar maxfiyligini himoya qilish uchun), sababi ko'rsatilishi kerak. Jurnal etik va qonuniy jihatdan imkon bo'lган barcha holatlarda ochiq ma'lumotlar va materiallarni rag'batlantiradi.

14. Generativ sun'iy intellekt (SI) dan foydalanish siyosati

Jurnal generativ SI va SI yordamidagi vositalarning (katta til modellari, tasvir va rasm generatorlari va shu kabilar) o'sib borayotgan qo'llanilishini e'tirof etadi. Ularning ishlatilishi halollik, javobgarlik va shaffoflikni himoya qilish uchun COPE va ICMJE pozitsiyalariga muvofiq tartibga solinadi.

SI muallif bo'la olmaydi. Generativ SI vositalari mualliflik mezonlariga javob bermaydi, chunki ular ish uchun javobgarlikni o'z zimmasiga ololmaydi, yakuniy variantni tasdiqlay olmaydi yoki manfaatlar to'qnashuvini boshqara olmaydi. SI vositalari muallif yoki soavtor sifatida ko'rsatilmasligi kerak.
Oshkor qilish majburiy. Qo'lyozmani tayyorlashda generativ SI dan foydalangan mualliflar (matn yozish, oddiy grammatika/imlo tekshiruvidan tashqari til tahriri, kod yoki tahlil uchun) buni alohida bayonotda vosita, versiya va foydalanish usulini ko'rsatgan holda oshkor qilishi shart. Oddiy iqtiboslarni boshqarish va grammatika vositalari oshkor qilishni talab qilmaydi.
Mualliflar javobgarligi. Mualliflar qo'lyozmaning butun mazmuni, jumladan SI yordamida yaratilgan qismlar uchun to'liq javobgar bo'lib, barcha faktlar, iqtiboslar va natijalarni tekshirishi shart. SI vositalari to'qib chiqarilgan yoki noaniq mazmun va noxolis natijalar hosil qilishi ma'lum.
Tasvirlar va ma'lumotlar. Generativ SI dan original tadqiqot tasvirlari, rasmlari yoki ma'lumotlarini yaratish, o'zgartirish yoki manipulyatsiya qilish uchun foydalanish (ruxsat bilan ishlatiladigan, aniq belgilangan SI-illyustrativ mazmundan tashqari) taqiqlanadi, chunki bu ilmiy halollikni buzadi.
Taqrizchilar va muharrirlar. Taqrizchilar va muharrirlar qo'lyozmalarni yoki ularning biror qismini ommaviy generativ SI tizimlariga yuklamasligi kerak, chunki bu taqriz jarayonining maxfiyligini buzadi. Taqrizchilar tanqidiy bahoni SI ga topshirmasligi shart.

Ushbu tahririyat siyosati «Sportda ilmiy tadqiqotlar» jurnali tahririyat kengashi tomonidan yuritiladi va rivojlanib borayotgan xalqaro standartlarga (COPE, DOAJ, ICMJE, Scopus CSAB, Web of Science, Crossref) muvofiqligini saqlash uchun davriy ravishda qayta ko'rib chiqiladi.